Drzewa i drewno w wierzeniach ludowych

Autor: | · · · · · · · | Bez kategorii | Możliwość komentowania Drzewa i drewno w wierzeniach ludowych została wyłączona

Drzewa od najdawniejszych czasów były dla ludzi źródłem pożywienia, surowców wykorzystywanych do sporządzania leków, drewna będącego materiałem, z którego można wytworzyć przeróżne przedmioty, zbudować schronienie, wykonać narzędzia. Wykonywano z niego również przedmioty o funkcji magicznej. Wielu gatunkom drewna przypisywano magiczne właściwości. Wykonane z nich przedmioty posiadały niezwykłe cechy, mogły chronić od złego, służyć do walki z nim, lub przeciwnie, przynosić szczęście. Wykonanie przedmiotu ze specjalnego gatunku drewna sprawiało, że stawał się on narzędziem pozwalającym przetrwać w świecie, w którym na każdym kroku czyhały wiedźmy lub nawet sam diabeł.

 

drzewo

 
Szczególną moc przypisywano drzewom, w które uderzył piorun. Drzazgi spalonego w ten sposób drzewa wrzucone do mleka stawały się cudownym lekiem. Gryzienie takich drzazg a następnie odniesienie ich drzewu, z którego je wyłupano pozwalało ukoić ból, przywrócić chorego do zdrowia. Magiczne drzewo zabierało ze sobą chorobę.

 
kawałek drewna

 
Z wielu gatunków drewna wykonywano amulety, talizmany, które mogły odstraszać złe siły, jak i przynosić szczęście. Przedmioty o takiej funkcji spotkać można w wielu kulturach. Ciekawe właściwości miały mieć amulety z drzewa akacjowego. Według Rzymian pocieranie ciała kawałkiem takiego drewna łagodziło bóle. Amuletom wykonanym z brzozy brodawkowatej przypisywano z kolei właściwość chronienia ludzi przed złymi duchami. W średniowieczu rózgi brzozowe służyły jako narzędzie do przeprowadzania egzorcyzmów. Miały one pomóc w wypędzeniu diabła z ciała opętanego. Według Celtów skuteczną metodą odstraszania diabła było noszenie przy sobie kawałka wierzbowego drewna.

 
Dąb był dla ludów indoeuropejskich drzewem świętym, symbolem siły, nieśmiertelności i długowieczności. Krzyż utworzony poprzez związanie czerwoną wstążką dwóch dębowych gałązek miał być amuletem odstraszającym złe siły. Podobny efekt miało wywoływać noszenie przy sobie kawałka dębowego drewna.

 
W Karpatach dużą moc przypisywano licznie rosnącym tam niegdyś w dużych ilościach cisom. Wierzono, że cisowy kołek umieszczony w odrzwiach domu uchroni go przed złym. Podobną funkcję spełniał cisowy kołek wbijany w krowi róg. Zabieg ten chronił bydło przed czarownicami. Do ochrony krów przed czarami stosowano również zabieg polegający na obwiązywanie lipowym łykiem rogów tych zwierząt.

 
Dużą moc przypisywano drewnu jesionowemu. Powieszenie nad drzwiami domostwa jesionowego kija miało chronić je przed działaniem złych sił, podobnie działanie przypisywano amuletowi z zielonej kory jesionowej. Według wierzeń Słowian, pochowanie zmarłego w trumnie wykonanej z jesionu zapewniało duszy zmarłego wieczny spokój. Jesionowe gałązki były też wykorzystywane jako różdżki. Jedną z nich odnaleziono w Anglesey w Anglii. Znalezisko pochodzi z I wieku naszej ery. Krzyże wykonane z jesionu chroniły noszących je przed utonięciem, były również ważnym przedmiotem używanym w rytuałach związanych z morzem i wodą. Materiał ten był jednak wykorzystywany również przez złe siły. Miotły czarownic wykonywane były z jesionowego kija i brzozowych witek związanych wierzbową korą.

 
miotła

 
Przedmioty zrobione ze specjalnego gatunku drewna mogły również dodawać ich posiadaczowi sił. Celtowie wierzyli, że włócznia wykonana z ostrokrzewu dodaje władającemu nią wojownikowi odwagi oraz poprawia jego koncentrację w walce.

 
Drewniane przedmioty mogły również pomóc umierającym członkom rodziny odejść w spokoju z tego świata. Sosna była symbolem współczucia i wrzucano jej gałązki do grobu, aby wesprzeć ulatującą duszę oraz ochronić zwłoki od psucia się. Bardzo mocno związany ze śmiercią był klon. Grobowa deska wspominana w wyrażeniu „będę cię kochać do grobowej deski” była klonową, niemalowaną i zestruganą deską, na której układano umierającego. Co jakiś czas stukano w nią, aby odpędzić diabła czekającego na duszę, co umożliwiało bliskiej osobie odejść bezpiecznie na wieczny spoczynek. Z tego przesądu wyrósł zwyczaj pukania w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, czyli niejako odpędzić pecha.

 
Duże znaczenie w zapobieganiu włóczeniu się po świecie upiorów miała topola. Osikowym kołkiem przebijano samobójców chowanych na rozstajnych drogach. Zmarły miał wrastać w kołek i na zawsze już pozostać w tym miejscu. Osikowe kołki służyły również do zbijania trumien. Takie zabezpieczenie miało uniemożliwić umarłemu wydostanie się z trumny i błąkanie się po świecie. Oczywiście osikowy kołek był również znakomitym narzędziem pozwalającym zabić wampira. Z powodzeniem można było użyć również kołka lipowego.

 
Tyle wierzeń i magii w kawałku drewna.

 

Autor: Rafał Zgoda

 
Źródła:

Las i drzewa w kulturze i wierzeniach – Dr inż. Edward Marszałek

http://pracownia.org.pl/szukaj?fraza=Drzewni+ludzie

http://cudartenka.blogspot.com/p/deseczki-do-odpukiwania-w-niemalowane.html


Brak Komentarzy